Seller's Resource

ቤትን መሸጥ ሌሎች ጥቃቅን ቁሳስን እንደመሸጥ ቀላል አለመሆኑን ማንም ልምዱ ያለው ሰው የሚረዳው ሐቅ ነው፡፡

ቤትዎን ሊሸጡ ሲወስኑ የመሸጥ ውጣውረዱ ረዘም ያለ መሆኑን ቢረዱም በፍጥነትና ያካባቢው የጊዜ ገበያ በሚወስነው ሳይጎዱና ሳይጎዱ መሸጥ እንደሚፈልጉ ተለምዶና ጊዜ ያስተማሩን ዕውነት ነው፡፡ለዚህም ነው የካባቢውን የቤቶች የገበያና በገበያ ላይ ያሉ ገዢዎችንና ሻጮችን በማወቅና በማጥናት ሙያ የተሰማሩ ደላሎችና (Realtors)ሮች ዕርዳታ የሚያስፈግዎት፡፡

ቤትዎን ሊሸጡ የሪያል እስቴት ብሮከር/ደላላ ሲቀጥሩ፣ ደላላው/ብሮከሩ በቅጥረኛነት ለርስዎ ከመስራቱም በላይ ተጠያቂነቱም በቀጥታ ለርስዎ ብቻ ይሆናል፡፡

ለቤትዎ ገዢ አግኝቶ የግዢና ሽያጭ ስምምነትና ውል ሲፈጸምም በቅጥር ስምምነቱ ተጠቀሰው ኮሚሽን ይከፈለዋል፡፡ በሻጭና ደላላ(Realtor) ግንኙነትም ለሻጩ ከገባው ውል ላይ ተጨማሪ እንደ ቤትዎን ለገዢ ዕይታ ማዘጋጀ፣ትየጉብኝት ቀን አዘጋጅቶ ገዢዎችንና ዕንግዶችን ጋብዞ ቤትዎ ለሽያጭ መቅረቡን ማስተዋወቅ ፣በራሪ ወረቀቶችን አዘገጅቶ ለሌሎች ደላሎችና በዘርፉ ለተሰማሩ ሁሉ ማዳረስና በሌሎች የሚዲያ አውታሮች ማስተዋወቅ የመሳሰሉ ተጨማሪ ሰርቪሶችን ሊሰጠዎ ይገደዳል፡፡

ደላላው ገዢዎችንም በትክክለን ለቀበላቸውና ሊያስተናግዳቸው እንዲሁም እውነቱን ላይደብቃቸው ግዴታ ቢኖርበትም ባንጻሩ ገበያው የሚመጥነውን የንብረትዎ ዋጋ ሳንቲም ሳትቀር ሊስገኝልዎ ሙሉ ጥረት እንድያደርግ ግድ ይለዋል፡፡

ከሞላ ጎደል ከላይ የተጠቀሱት መሰረተ ሀሳቦች በሰለጠነውና በመሰልጠን ላይ ባሉ ሐገራት በብርከር/ደላላ ና በሻጮች መሀል የሉን ግንኙነቶች የሚያመላክቱ ሲሆኑ በዚህም ሀገር እየተለመዱ መምጣታቸው ላሉብን ብዙ ውጣ ውረዶች ማቃለያ አይነተኛ መፍትሄዎች ይሆናሉ የሚል ጽኑ ግምት አለን

Seller's Resources

Selling a house is a very difficult job. You want to sell your home as quickly as possible and at its full value. You must also be aware of state & federal laws and how they affect your sale.

This involves a lot of time, effort, and patience, as well as specialized skills and knowledge. That is why most people turn to a Real Estate Agent for help.

When you sell your home, the Real Estate Agent will work for you as a client. You sign a contract with the agent, called a listing contract. The agent then works for you and receives an agreed commission when the house is sold.

In a seller/client relationship, the agent guides you throughout the real estate transaction, providing information on such issues as pricing your home, which purchase offers are fair, and how to structure a purchase contract to your advantage. It is the business of the Real Estate Agent to help you sell your home with minimum delay and to help you realize every dollar it is worth.

Although the Real Estate Agent works for you and owes you additional services, the Real Estate Agent must also treat his or her buyer customers fairly. The buyer is generally the customer. There is no contract between the buyer and the Real Estate Agent.

Today, however, many home buyers use a buyer's agent – a specialized Real Estate Agent who is the home buyer's client and works for the interests of the buyer. This makes it even more important for you to have an expert on your side looking out for your best interests.

ይህ ውል በዚህ በ------------------ ቀን -----------------ዓ.ም. በ--------------------------እና በ------------------ ,(ሻጭ/ጮች)እና በሳይበርኔሽያን ኃ/የተ/የግ/ማህበር (ኤጀንሲ)የተፈጸመ፡ውል፤ነው፡፡

ሻጭ/ጮች በ------------- ክልል በ-------------------ከተማ በ--------------ክ/ከተማ በ--------------ቀበሌ----------በካርታ ቁጥር-/የግንባታ-ልማት ሥሙ-----------------------------በመባል ለሚታው/ተመዝግቦ ለሚገኘው/ ንብረት ገዢ አፈላልጎ አንዲያገኝና እንዲያሻሽጥ በውክልና ቀጥሮታል፡፡ኤጀንሲው ይህንን የሥራ እድል በፍላጎቱና በፍቃደኝነት ተቀብሎ ከዚህ በላይ በተጠቀሱት ሁለት መሰረታዊ ሀሳቦች ላይ በመመርኮዝ በሚቀጥሉት ዝርዝር ነጥቦች ስምምነት ላይ ደርሰናል ፡፡

1. አጀንሲው በኢትዮጵያ መንግሥት በአዲስ አበባ ክልል በኮልፌ ቀራንዮ ክ/ከተማ በቀበሌ 07የቤት ቁጥር አዲስ በሕግ ተመዝግቦ ሕጋዊነቱን ያረጋገጠ የብሮክሬጅ የንግድ ፍቃድ ኖሮት የሚሰራ ሲሆን በስሩም ያሉት ማንኛቸውም ወኪል አጀንቶቹ ብቃታቸው ተረጋግጦ ሕጋዊ የሥራ ፍቃድ ያላቸው ናቸው፡፡

· ለ)- ለሻጪው ንብረት ገበያው በሚወስነው መጠን አግባብ ያለውና የሚመጥነው ዋጋ እንዲያገኝ ሕግ በሚፈቅደው ሁሉ ሙሉ ጥረት ያደርጋል፡፡ኤጀንሲው በሰበሰበው የመረጃ ቋትና አጠቃላይ የጊዜው ገበያ ሁኔታ ላይ በመመርኮዝ የሙያ ምክርም ለሻጪው ይለግሳል፡፡

· ሐ)- የሻጭን ኝብረት ይዞታና ጠቅላላ ገጽታ ዔጀንሲው በጽሑፍ፣በፎቶግራፍና በቪዲዮ አቀነባብሮ በድሕረ ገጹና በሌሎች የሚዲያ አውታሮች ያስተዋውቃል፡፡ለዚሕም ሻጭ ሙሉ ፈቀደኝነቱን አስታውቋል፡፡

· መ)- ሻጭ ገዢ በሚያመቸው ሰአትና ቀናት ሁሉ ንበረቱን ማየትና መመዘን እንዲችል ንበረቱን ለዕይታ በቂና ዥግጁ ማድረግ ሲጠበቅበት ኤጀንሲው ለዝግጅቱ ሞያዊ ምክርና ዕርዳታ ይሰጣል፡፡

· ሠ)- ኤጀንሲው ተስማሚ ነው ብሎ ለሻጭ በሚያገኝለት ገዢ፣ ገዢና ሻጭ ስለንብረቱ በሚያደርጉት ውልና ሥምምነት ኤጀንሲው ምንም አይነት ተጠያቂነት አይኖረውም፡፡

· ረ)- ኤጀንሲው አንድ ኤጀንት የሺያጭና የገዥ ወኪል በመሆን በአንድ ግብይት ላይ እዲገለግል አይፈቅድም፡፡ሆኖም ኤጀንሲው፡ገዢና ሻጭን በአንድ ግብይት ለይ ሁለቱንም ተገበያይዎች በማስታወቅና በማስፈቀድ መወከል የችላል፡፡

· ሰ)- የሸጭን የባለንብረትነት ሰነዶችና ለልውውጡ መሟላት ያለባቸውን ሰነዶች መርምሮ ለሺያጭ ሙያዊ ምክርን ይለግሳለል፡፡

· ሸ)- የፋይል መክፈቻ ፣የጽሕፈት ሥራ እና የመረጃ ቋት ማዘጋጃ ወጪ በቅድሚያ አንድ መቶ የኢትዮጵያ ብር ለኤጀንሲው/ ብሮክሬጁ ተከፋይ ይሆናል፡፡

· ቀ) -ኤጀንሲው የገዢን የመግዛት ጥያቄዎች በወቅቱ ለሻጭ አቅርቦ መልሱን 24 ሰአት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ ያቀርባል፡፡ ሻጭ ለገዢው በሰጠው ዋጋ የመግዛት ፍላጎትን የመቀበል ወይም አለመቀበል አጸፋ መልስ በ24 ሰዓት ካላደረሰ ለመግዛት የተገባው ፍላጎት/ፍቃደኝነት እንዳልተገለጸ ይቆጠራል፡፡

· በ)- ሻጭ ገዥ ባቀረበው ዋጋ ከተስማማ በ|ላ ሀሳቡን ያለ ካሳ መቀየር አይችልም፡፡ስምምነቱ በሁለቱም ወገን ከፈረሰ የኤጀንሲውን/ብሮክሬጁን ወጪሁለቱ አካለት በተስማሙበት የመሸፈን ግዴታ አለባቸው፡፡

· ተ)- በገዥና በሻጭ መሀከል ስምምነት ላይ ተደርሶ ውላቸው በኢትዮጵያ መንግሥት የውልና ማስረጃ መስሪቤት ሲጸድቅ የኮሚሽን ክፍያ በቀጥታ ለኤጀንሲው/ለብሮክሬጁ ተከፋይ ይሆናል፡፡ በሻጭና በኤጀንሲው መሀከል የተፈጸመው ይህ ውል ለ---------------------ጊዜ የጸና ሲሆን ስምምነቱ በጋራ ፍቃደኝነት ሊራዘም ይችላል ፡፡

· ቸ) -እላይ ከተጠቀሱት ስምምነቶች አንዱ ነጥብ ወይም ሁለቱ ነጥቦች እንዲሁም ከዚያ በላይ የሆኑት ነጥቦች በሆነ ምክንያት ዋጋ ቢያጡ የዚህን ውል ጠቅላላ ስምምነት ዋጋ አያሳጡትም፡፡

· ኀ) -ከላይ የተጠቀሰው ውል ብቸኛው አጠቃላይ የስምምነት ውል ሲሆን አስቀድም በቃል ወይም በመግባባት የተፈጸሙ ወይም ሊፈጸሙ የታሰቡ ስምምነቶች በዚህ ውል ላይ ምንም አይነት ተፅዕኖም ሆነ ተፈጻሚነት የለቸውም፡፡

· ነ) -ይሕንን ውል በማሰመልከት የሚነሱ አለመግባበቶችን የኢትዮጵያ መንግሥት ህግ በሚወስነው ለመዳኘት ከላይ የተጠቀሱት የውሉ አካላት ስምምነት ላይ ደርሰªል፡፡

· ኘ) -ይህ የተዋዋዮች ውል በተዋዋዮች ፊርማና መህተም ከዚህ በታች እንደተመለከተው ተረጋግÚል፡፡